Exodus doet draaideur naar de cel op slot

Harry Stamps helpt ex-gedetineerden bij terugkeer in maatschappij

door Tim Brouwer de Koning


Wie eenmaal contact heeft gehad met Harry Stamps, zit voor eeuwig aan hem vast. De Sassenheimse ondernemer combineert betrokkenheid met zakelijk aandoend regelwerk. Ex-gedetineerden van Exodus (een van huis uit kerkelijke organisatie) in Leiden kunnen erover meepraten: vrijwilliger Harry laat nooit meer los.

,,Iedereen die ik hier heb begeleid, is goed terechtgekomen’’, zegt Harry Stamps, zonder dat het meteen opschepperig klinkt. Gedreven is hij wel, om de aan hem toevertrouwde ‘cliënten’ op het juiste spoor te zetten. Wie uit de gevangenis komt is niet meteen toegerust op een succesvolle terugkeer in de maatschappij, weten ze in het Leidse Exodushuis aan de Plantage. Vrijwilligers en professionals bieden de voormalige bajesklanten niet alleen onderdak, maar ook steun in hun zoektocht naar werk, huisvesting, vaak ook geld, relaties, zingeving en regelmaat.

Harry is trots op het hoge percentage (80 procent) van ‘positieve uitstromers’. Zij vinden na een verblijf in de gevangenis en de geboden nazorg (in het Exodushuis, het Doorstroomhuis aan de Uiterstegracht of elders) hun draai in de maatschappij. ,,Als zij voldoende gemotiveerd zijn, komen zij alsnog goed terecht. Zo niet, dan  krijgen zij draaideurneigingen.’’

Harry Stamps, ruim 10 jaar bij Exodus met momenteel acht mensen onder zijn hoede, veroordeelt niet. Want het lijkt hem geen sinecure om na een verblijf in de gevangenis de draad van het dagelijks leven weer op te pakken. Het helpt dan als ex-gedetineerden zich met zijn veertienen in het Exodus-huis met wat begeleiding kunnen voorbereiden op de volgende stap: terug in de maatschappij. ,,Soms zitten zij – met een enkelband – het laatste deel van hun straf in ons huis uit. Net als iedereen moeten zijn zij zich aan de huisregels houden: op tijd komen en geen drugs of alcohol. Wie toch blijft gebruiken, heeft zwaardere zorg op verslaving nodig en wordt daarnaartoe begeleid of moet het programma te verlaten.’’

Dat laatste doet de vrijwilliger toch pijn. Zijn contact met de cliënt is na zo’n misstap in één klap verbroken, terwijl een succesvolle terugkeer in de samenleving binnen handbereik leek. ,,Ik sta daar wat anders in dan de professionals van Exodus, die de regels maken en hanteren. Mijn band met de cliënt is ook anders. Vandaar dat ik ook altijd mijn ervaringen deel met de bureaumedewerkers, zodat zij optimaal geïnformeerd zijn.’’

Stamps’ begeleiding speelt zich ook buitenshuis af, want hij begeleidt daarnaast mensen die rechtstreeks uit detentie – met nazorg door Exodus – hun leven proberen op te pakken. Zijn managers-vaardigheden komen goed van pas om anderen te helpen met solliciteren, administratie of de tocht naar ambtelijke loketten. Gaat een cliënt er op eigen houtje heen, mislukt de missie soms. ,,Dan staat iemand bijvoorbeeld zonder paspoort of juiste formulieren aan het loket en moet hij onverrichterzake terug. Dat leidt tot frustraties. Ben ik erbij, dan zorg ik dat we alles goed hebben voorbereid. Bovendien werken ambtenaren, als ze zien dat zo’n cliënt een begeleider heeft geregeld, volop mee. Na zo’n bezoekje is iedereen blij. Dat geeft mij nog steeds een kick.’’

Stamps dankt zijn praktische inslag aan zijn werk als zelfstandig ondernemer in de marketing en informatie. Dat pragmatisme zou hij ook graag bij de Von Münchhausenbeweging terugzien. ,,Ik vind het een goed initiatief, maar het mag allemaal wat slagvaardiger. Niet de procedure maar de persoon moet leidend zijn. Ik heb alle begrip voor de zorgvuldige werkwijze van de professionals, maar wat meer aanjagers zou geen kwaad kunnen.’’

Ook in financieel opzicht moet de beweging zich creatief opstellen.  ,,Met behulp van het bedrijfsleven zijn er miljoenen los te krijgen. Kijk maar naar een initiatief als de Dirk Kuijt Foundation. Die kun je ook onder de goede doelen scharen, maar heeft beslist geen traditioneel geitenwollensokken-imago. Zoiets moois moeten we ook in Leiden tot stand brengen.’’

Zijn net zo positieve als kritische geluid laat hij regelmatig klinken tijdens Von Münchhausen-bijeenkomsten. Om zijn woorden met daden te ondersteunen, bood hij namens Exodus aan om de sessie van maandag 11 juni te organiseren. In samenwerking met de GGD HM Leiden, want qua zaalruimte is zijn instantie niet berekend op een grote groep. Wel zorgt Harry Stamps voor voldoende geestelijk voer. ,,Ik ben van plan om succesverhalen van oud-cliënten te belichten. Zoals van Hans, een schoolvoorbeeld van hoe een ex-gedetineerde kan opbloeien. Hij woont zelfstandig in Leiden, is helemaal van de alcohol af en doet vrijwilligerswerk. Net als hij zijn er ook anderen, die dankbaar zijn voor wat mensen voor hen hebben gedaan. Al ben ik er diep in mijn hart van overtuigd dat een beweging als Von Münchhausen in onze samenleving eigenlijk niet nodig zou moeten zijn.’’