Laagdrempelige plek voor iederéén die warmte zoekt

Is Leiden groot genoeg voor een sociaal café? Die vraag prikkelde deelnemers aan de Von Münchhausen -vergadering van maandag 12 april 2021. Inloopmogelijkheden zijn er te kust en te keur, maar zou een laagdrempelig café voor iedereen een toegevoegde waarde kunnen bieden?

Veel deelnemers vonden een verkenning een eerste vereiste. Leiden heeft al heel wat te bieden op het gebied van huiskamers, koffiecorners en spreekuren. Vaak zijn die bedoeld voor speciale doelgroepen. Ook zijn zulke gelegenheden doorgaans maar een beperkte tijd geopend.

Harry Stamps, lid van het kernteam van Von Münchhausen, lichtte het plan toe voor een sociale plek voor iedereen die warmte zoekt. Organisaties die meedraaien bij Von Münchhausen en Leiden Compassiestad zouden het project kunnen dragen. ,,Het uitgangspunt’’, zegt Harry Stamps,  ,,is om het project niet alleen te laten dragen door organisaties uit het sociaal domein maar ook door bedrijven die Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen in de kernwaarden hebben staan en door particulieren. Vrijwilligers zijn eveneens van harte uitgenodigd om de exploitatie van het sociaal café voor elkaar te krijgen.’’

Voor het zo ver is worden vergelijkbare plannen gebundeld, zoals die bijvoorbeeld leven bij Diaconaal Centrum De Bakkerij. Enthousiasme en een groot draagvlak zijn onontbeerlijk, zeker in een tijd waarin alle vormen van huisvesting onder druk staan.

Door Tim Brouwer de Koning

De Stadsbank Leiden hanteert een nieuwe manier van aanmelden. Sinds 1 april 2021 is het ook mogelijk om dat digitaal te doen. Door deze service kunnen mensen met financiële zorgen binnen enkele dagen in contact komen met medewerkers van de Stadsbank.

Medewerker Naoual El Himer van de Stadsbank legt kort uit wat de bedoeling is van de nieuwe werkwijze. ,,De Stadsbank is er voor mensen die financiële zorgen hebben. Wie zich bij ons meldt, kan dat nu ook met behulp van Digid, via www.leiden.nl/stadsbank (tegel schuldhulpverlening).  Zo krijgt de aanmelder toegang tot persoonlijk advies, informatie en of andere dienstverlening bij het oplossen of voorkomen van schulden.’’

Door snel de juiste hulp in te zetten voorkomt de Stadsbank dat geldproblemen groter worden. El Himer: ,,Ook als er nog geen sprake is van schulden, kunnen wij belangstellenden advies geven en ondersteunen.’’

Aanmelden

Wie zich bij de Stadsbank wil aanmelden kan dat op elk moment van de dag doen op www.leiden.nl/stadsbank . Medewerkers van de Stadsbank nemen uiterlijk twee dagen na de digitale aanmelding contact op met degene die zich aangemeld heeft. Mensen die moeite hebben om zich aan te melden met hun Digid kunnen contact opnemen met het Sociaal Wijkteam Leiden in de buurt.

Door Tim Brouwer de Koning

20 organisaties benutten korte lijnen diaconaal centrum De Bakkerij

In De Bakkerij heerst een positief werkklimaat. Dat valt op tijdens een gesprek met vier vrouwen van drie organisaties die gehuisvest zijn in het goede doelenverzamelgebouw aan de Oude Rijn 44b. Aemosa, SUN en de gezamenlijke diaconieën van de Protestantse gemeente Leiden en de Rooms Katholieke parochie werken er dagelijks op zijn Von Münchhausens: alles gebeurt in goed onderling overleg en nee is geen optie.

elAanleiding voor het gesprek vormt de gastvrijheid die de dames bieden op maandag 27 januari. Geheel in stijl met de traditie biedt De Bakkerij mensen graag onderdak, zeker ook als zij bijeenkomen om Leiden weer een beetje beter te maken. Tamara Breton slaagde er al eerder in om met andere ‘bewoners’ van het pand een bijeenkomst te organiseren. ,,Wij beschikken over een geschikt pand’’, zegt zij, al is dat maar een deel van het verhaal. Daarnaast zijn de lijntjes er kort, waardoor Tamara Breton, bureaucoördinator Maigreït Kruijer van Stichting Urgente Noden (SUN) en de relatieve nieuwkomer Aemosa (de psychologen Annemieke Haklander en Elody Varkevisser) meteen bereid vond om de kosten en moeite te delen.

Meer nog dan het markante pand willen de vier vrouwen belangstellenden vertellen over de werkwijze binnen de muren . In De Bakkerij staat niemand er alleen voor. Elke ochtend klokslag half elf mogen  vertegenwoordigers van ruim 20 organisaties aanschuiven voor de gezamenlijke koffie. Rond die tijd, maar ook op andere ogenblikken, kruipen vrijwilligers en professionals gemakkelijk samen om ingewikkelde zaken dichter bij een oplossing te brengen. ,,In de wandelgangen kunnen wij zaken doen’’, legt Tamara Breton uit. ,,Hier is het logisch om te sparren. Wij denken vaak out of the box. Of denken: we doen het gewoon!’’ 

Zo bieden zij kwetsbare mensen in de samenleving perspectief, precies zoals de Von Münchhausenbeweging dat op een grotere schaal ook doet. Dan verbaast en verdriet het de dames wel dat deze werkwijze buiten kantoor soms schipbreuk lijdt. Tamara Breton wachtte tevergeefs tot iemand binnen Von Münchhausen een hardnekkige casus van haar diaconaal centrum zou overnemen. De mogelijkheden bij De Bakkerij – met een zeer bescheiden noodwoning (Imani) voor mensen die acuut onderdak nodig hebben – zijn weliswaar groot, maar soms zijn andere organisaties beter toegerust op hulpverzoeken.

Tamara Breton krijgt die om de haverklap. Vaak zijn hulpvragers bij haar aan het goede adres, soms kunnen zij beter terecht bij andere instanties. Aemosa is een jonge loot aan de stam van hulpverlenend Leiden. Op het gebied van geestelijke gezondheidszorg, met wortels bij GGZ Rivierduinen, verleent de organisatie geen zorg maar verwijst zij wel door. Aemosa ondersteunt kwetsbare mensen bij het vormgeven van hun dagelijks leven door ze te wijzen op mensen en activiteiten die voor hen belangrijk zijn.

Mensen die financiële steun behoeven zijn bij SUN mogelijk aan het juiste adres. Wel benadrukt Maigreït Kruijer dat er spelregels bestaan. Zo moeten aanvragen altijd ingediend worden door een hulpverlener. Ook wil zij de oorzaak weten van de geldproblemen bij mensen die tussen wal en schip dreigen te raken. Want op een bodemloze put zit niemand te wachten. ,,SUN wil rust creëren rond zulke kwetsbare mensen en ze perspectief bieden.’’

Door de handen ineen te slaan lossen Aemosa, SUN en de gezamenlijke diaconieën van De Bakkerij dagelijks problemen op. De lijnen zijn er kort genoeg voor, de expertise groot genoeg, maar daarmee ben je er nog niet. ,,Hartenjagers moeten zich veilig genoeg voelen om anderen erbij te roepen’’, zegt Tamara Breton, ,, Wanneer niemand meer een casus inbrengt, wil dat niet zeggen dat er geen casussen meer zijn. Ik vermoed dat er jaarlijks tientallen zaken niet worden ingebracht. Door onbekendheid met de beweging, schroom om om hulp te vragen of moedeloosheid omdat er toch niemand zal durven doorpakken voor een oplossing.’’ 

De psychologen van Aemosa verbazen zich vooral over het gebrek aan daadkracht. Tijdens een bijeenkomst denkt iedereen volop mee maar soms wordt er nog onvoldoende doorgepakt, zo merken zij op. ,,Misschien zou het de betrokkenheid te vergroten als deelnemende organisaties wat contributie betalen’’, oppert Elody Varkevisser. ,,Ook zou de beweging soms nog wat gestructureerder te werk moeten gaan. Waar kan ik zien hoe eerdere knelpunten zijn opgelost?’’

Iets meer enthousiasme van de gemeente kan volgens de dames evenmin kwaad. ,,Leiden zou trots moeten zijn op het werk van de Von Münchhausenbeweging’’, besluit Tamara Breton. ,,Leiden is inmiddels uitgeroepen tot Compassiestad en dat is uitvoerig gevierd. Von Münchhausen is compassie in de praktijk brengen, iets DOEN. Is het dan niet de hoogste tijd om met de voorbereiding op het tienjarig jubileum van Von Münchhausen te beginnen?’’

Door Tim Brouwer de Koning

Bijzondere lunchroom is visitekaartje van Gemiva-SVG Groep

De Gemiva-SVG Groep pakt uit. De gastheer van de Von Münchhausen-bijeenkomst van maandag 3 september ontvangt dan tussen 17.00 en 19.00 uur de deelnemers in haar eigen lunchroom Hof van Sijthoff. De werknemers draaien overuren, want zij zetten het gezelschap in het monumentale cultuurpand in de Doezastraat geen lunch voor maar een complete avondmaaltijd.

Plaatsvervangend directeur Kees van der Star van de zorgorganisatie verheugt zich al op het samenzijn. Hij is vooral benieuwd naar de verrichtingen van ‘zijn cliënten’, die doorgaans om 16.30 uur de deur achter zich dichttrekken. ,,Hof van Sijthoff is een leer-werkbedrijf’’, legt Kees uit. ,,Dit betekent wij mensen opleiden om eventueel door te stromen naar een andere horeca-baan. Wat hun rooster betreft luistert het nauw. Want werknemers met een beperking werken graag volgens een vast stramien. Overwerk zijn zij niet zo gewend, al hoort dat er natuurlijk wel bij in een horecagelegenheid. Als maar duidelijk is wanneer iemand is ingepland dan lukt het allemaal.’’

In totaal zijn er in de Hof van Sijthoff zo’n 17 à 18 cliënten actief. ,,Zij werken natuurlijk niet allemaal tegelijk en zijn ook niet allemaal even zwaar te belasten. Wel ben ik trots op al onze medewerkers, maar dat ben ik natuurlijk ook cliënten voor wie zulke werkzaamheden niet zijn weggelegd.’’

De keuze van Gemiva om haar gasten in de Hof van Sijthoff te ontvangen is een bewuste, legt Kees van der Star uit. De lunchroom is betrekkelijk nieuw, heeft de gewenste faciliteiten en wordt geleid door bekwame professionals. ,,Bovendien laat dit project zien dat we meebewegen met de samenleving. Ondernemen wordt steeds belangrijker. Dat dringt ook door in de zorg. Onze lunchroom is een experiment, waarvan ik de afloop niet ken. Uiteraard hebben we van tevoren een goed bedrijfsplan gemaakt, rekenen we marktconforme prijzen en bieden we kwaliteit. Maar garanties dat de lunchroom rendabel wordt hebben we er niet bij gekregen. Winst moet je zeker zo’n eerste jaar nog niet meteen verwachten.’’

Geld is ook niet het enige wat telt. Als huurder van het pand, waarvan ook de Leo Kannerschool,  Resto van Harte en Sijthof Cultuur gebruikmaken, is Gemiva verplicht om uitsluitend producten aan te bieden die biologisch zijn of zelf verbouwd op Gemiva-locaties. ,,De meerwaarde is de goede zorg die gasten bij ons krijgen, mits zij over wat geduld beschikken. Dat is juist onze charme. Voor een haastige hap moet je niet naar Sijthoff gaan, want onze cliënten bedienen gasten in hun eigen tempo. Zij werken samen met ervaren koks en horecapersoneel dat zijn sporen elders heeft verdiend, zoals in restaurant Het Prentenkabinet in Leiden.’’

Niet alleen de gasten – familie of bekenden van de medewerkers, jonge gezinnen en soms ook gezelschappen – kunnen hun hart ophalen in de lunchroom, ook voor de cliënten is het goud. Zij kunnen ondanks een beperking meedraaien in een bedrijf. ,,Daar word je enerzijds op een prettige manier moe van en anderzijds geeft het veel voldoening. Iedere medewerker kan zijn of haar talenten ontdekken. Bij Gemiva kijken we vooral naar wat iemand wel kan in plaats van naar de beperking.’’

De leden van het team dat de lunchroom runt moeten elkaar aanvullen. Net zoals dat gebeurt in de Von Münchausen-beweging, waarin de zorgorganisatie al jaren meedraait. Kees van der Star roemt vooral de informele sfeer die daar hangt. ,,In combinatie met de toegevoegde waarde die de aanwezigheid van een wethouder heeft, zodat we er oplossingen kunnen bedenken voor knelpunten in de samenleving. Bovenal is het goed om mensen van andere organisaties eens te zien. Dat praat in een lunchroom net even gemakkelijker dan over de telefoon.’’

https://www.gemiva-svg.nl/

Harry Stamps helpt ex-gedetineerden bij terugkeer in maatschappij

Wie eenmaal contact heeft gehad met Harry Stamps, zit stevig aan hem vast. De ondernemer uit Sassenheim combineert betrokkenheid met zakelijk aandoend regelwerk. Ex-gedetineerden van Exodus (een van huis uit kerkelijke organisatie) in Leiden kunnen erover meepraten: vrijwilliger Harry laat nooit meer los.

,,Iedereen die ik hier heb begeleid, is goed terechtgekomen’’, zegt Harry Stamps, zonder dat het meteen opschepperig klinkt. Gedreven is hij wel, om de aan hem toevertrouwde ‘cliënten’ op het juiste spoor te zetten. Wie uit de gevangenis komt is niet meteen toegerust op een succesvolle terugkeer in de maatschappij, weten ze in het Leidse Exodushuis aan de Plantage. Vrijwilligers en professionals bieden de voormalige bajesklanten niet alleen onderdak, maar ook steun in hun zoektocht naar werk, huisvesting, vaak ook geld, relaties, zingeving en regelmaat.

Harry is trots op het hoge percentage (80 procent) van ‘positieve uitstromers’. Zij vinden na een verblijf in de gevangenis en de geboden nazorg (in het Exodushuis, het Doorstroomhuis aan de Uiterstegracht of elders) hun draai in de maatschappij. ,,Als zij voldoende gemotiveerd zijn, komen zij alsnog goed terecht. Zo niet, dan  krijgen zij draaideurneigingen.’’

Harry Stamps, ruim 10 jaar bij Exodus met momenteel acht mensen onder zijn hoede, veroordeelt niet. Want het lijkt hem geen sinecure om na een verblijf in de gevangenis de draad van het dagelijks leven weer op te pakken. Het helpt dan als ex-gedetineerden zich met zijn veertienen in het Exodus-huis met wat begeleiding kunnen voorbereiden op de volgende stap: terug in de maatschappij. ,,Soms zitten zij – met een enkelband – het laatste deel van hun straf in ons huis uit. Net als iedereen moeten zijn zij zich aan de huisregels houden: op tijd komen en geen drugs of alcohol. Wie toch blijft gebruiken, heeft zwaardere zorg op verslaving nodig en wordt daarnaartoe begeleid of moet het programma verlaten.’’

Dat laatste doet de vrijwilliger toch pijn. Zijn contact met de cliënt is na zo’n misstap in één klap verbroken, terwijl een succesvolle terugkeer in de samenleving binnen handbereik leek. ,,Ik sta daar wat anders in dan de professionals van Exodus, die de regels maken en hanteren. Mijn band met de cliënt is ook anders. Vandaar dat ik ook altijd mijn ervaringen deel met de bureaumedewerkers, zodat zij optimaal geïnformeerd zijn.’’

Stamps’ begeleiding speelt zich ook buitenshuis af, want hij begeleidt daarnaast mensen die rechtstreeks uit detentie – met nazorg door Exodus – hun leven proberen op te pakken. Zijn managers-vaardigheden komen goed van pas om anderen te helpen met solliciteren, administratie of de tocht naar ambtelijke loketten. Gaat een cliënt er op eigen houtje heen, mislukt de missie soms. ,,Dan staat iemand bijvoorbeeld zonder paspoort of juiste formulieren aan het loket en moet hij onverrichterzake terug. Dat leidt tot frustraties. Ben ik erbij, dan zorg ik dat we alles goed hebben voorbereid. Bovendien werken ambtenaren, als ze zien dat zo’n cliënt een begeleider heeft geregeld, volop mee. Na zo’n bezoekje is iedereen blij. Dat geeft mij nog steeds een kick.’’

Stamps dankt zijn praktische inslag aan zijn werk als zelfstandig ondernemer in de marketing en communicatie. Dat pragmatisme zou hij ook graag bij de Von Münchhausenbeweging terugzien. ,,Ik vind het een goed initiatief, maar het mag allemaal wat slagvaardiger. Niet de procedure maar de persoon moet leidend zijn. Ik heb alle begrip voor de zorgvuldige werkwijze van de professionals, maar wat meer aanjagers zou geen kwaad kunnen.’’

Ook in financieel opzicht moet de beweging zich creatief opstellen.  ,,Met behulp van het bedrijfsleven zijn er miljoenen los te krijgen. Kijk maar naar een initiatief als de Dirk Kuijt Foundation. Die kun je ook onder de goede doelen scharen, maar heeft beslist geen traditioneel geitenwollensokken-imago. Zoiets moois moeten we ook in Leiden tot stand brengen.’’

Zijn net zo positieve als kritische geluid laat hij regelmatig klinken tijdens Von Münchhausen-bijeenkomsten. Om zijn woorden met daden te ondersteunen, bood hij namens Exodus aan om de sessie van maandag 11 juni te organiseren. In samenwerking met de GGD HM Leiden, want qua zaalruimte is zijn instantie niet berekend op een grote groep. Wel zorgt Harry Stamps voor voldoende geestelijk voer. ,,Ik ben van plan om succesverhalen van oud-cliënten te belichten. Zoals van Hans, een schoolvoorbeeld van hoe een ex-gedetineerde kan opbloeien. Hij woont zelfstandig in Leiden, is helemaal van de alcohol af en doet vrijwilligerswerk. Net als hij zijn er ook anderen, die dankbaar zijn voor wat mensen voor hen hebben gedaan. Al ben ik er diep in mijn hart van overtuigd dat een beweging als Von Münchhausen in onze samenleving eigenlijk niet nodig zou moeten zijn.’’

Door Tim Brouwer de Koning